Urarte etxekoa

2019, Uztailak 1

marian-salazar-urarte-11

Familiaren etxeko izena eta haurtzaroko oroitzapenak nortasun pertsonalaren parte dira eta, aldi berean, partekatuak dira. Marian Salazar Kerejeta Gomistegiko aldaparen ondoan zegoen Urarte etxekoa da; bere familia etxe horretan bizi zen 1949. urtean jaio zenean. Bere oroitzapenak kontatu dizkigu eta etxeko krokisa eta etxebizitzak marraztu dizkigu. Bere historia pertsonalaren eta familiarraren zati da, baita etxeko eta auzoko bizilagunen komunitatearena ere.

Bere aiton-amonak, Pio Kerejeta oñatiarra eta Tomasa Etxegarai beratarra, Donostiako San Martin kaleko atiko batean maizter gisa bizi ziren eta utzi behar zuten. Etxebizitza berri bat bilatu behar eta Urarte etxean, Jose Antonio Lasaren jabetzako maizterren etxean aurkitu zuten. Bikoteak bost seme eta lau alaba izan zituen. Bigarrena, Dolores, Marianen ama izango zen.

Pio aitona, Pio heladeroa, oso ezaguna zen. Berak eta Tomasak etxean izozkia prestatzen zuten ondoren herriz herri zuzenean saltzeko, Altzan eta Pasaian, Oiartzunen, Bidasoan eta Urumean barrena Goizuetaraino. Pio, bere izozki-gurditxoarekin batera, autobus publikoan mugitzen zen. Gurditxoa Azkuene kalearen hasieran zegoen lagun baten soto batean gordetzen zuen. Udako denboraldia amaitzean, gaztainetan aritzen zen, eta horiek amaitzen zirenean, oihalak edo beharrezko beste zeozer saltzen zituen herriz herri. Tomasa amona, gainera, Gaiztarro jauregian arropa lisatzen zuen. Marianek gogoratzen du nola harekin joaten zen bidean ugariak ziren marrubiak jaten zihoala.

Amak, Dolores, Agapito Salazar ondarrutarra ezagutu zuen. Agapitok itsasoan lan egin zuen, marinel edo makinen arduradun gisa. Gerra Zibilaren ondorioz, Frantziako Gurseko errefuxiatu-eremuan egon zen. Dolores eta Agapito Urarten bizi izan ziren 1952an Pasai San Pedroko Arrantzaleen Auzora aldatu ziren arte. Hiru seme-alaba eta bi alaba izan zituzten.

Baina Urarte etxea, familia-etxeaz gain, bizilagunen komunitatea ere bazen. Donostiatik San Pedrora doan kalearen ezkerraldean dago, eta aurrean, errepidearen etxea banatzen zuen petril bat eta hiru zuhaitz handi zituen (”hiru zuhaitzen etxea” deitzen ziote). Aurre-aurrean, Compañía de Maderas lantegia zegoen eta, atzealdean, mendiaren aldean, etxeari itsatsita, Monedatik zetorren eta urte osoan ura zeraman erreka pasatzen zen.

Urarte etxea etxe handi batez eta ezkerrean zegoen beste txiki batez osatuta zegoen. Lehenengoak bost solairu zituen, eta solairu bakoitzeko bi etxebizitza, eskuinean eta ezkerrean. Ataria erdian zegoen eta atean aldaka bat zuen. Guztira, hamar familia bizi ziren etxe handian eta hiru txikian, gehi beste bat txikiaren sotoan. Soto horri amak “la bodega de Yurre” esaten zion, eta garai batean txatartegi bat egon behar zuen.

l17343

Urbana, Juani eta Jesus. Ama Tomasa, Nicolas, aita Pio, eta Pio semea

marian-salazar-urarte-2marian-salazar-urarte-3

Iruzkina idatzi

Estibaus

Atalak

Iraila 2019
A A A O O L I
« abu    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

RSS

Azken iruzkinak

  • Miren Koruko González
    (2019, Abuztuak 31)
    «Eskerrikasko egindako lan guztiagatik, Arantza. Harzazu ondo merezia duzun atsedena. »
  • José Ignacio Gamboa
    (2019, Abuztuak 27)
    «Acabo de conocer vuestro blog, realmente me ha impresionado y me gustaría ponerme en contacto con vosotros si es posible, ...»
  • joan mari irigoien
    (2019, Abuztuak 25)
    «Altzako herri-mugimenduen eragile, langile porrokatu, euskararen maitale, Bakea eta Ohorea zuri, Arantza! jmi »
  • Miren Koruko González
    (2019, Abuztuak 14)
    «Posible izango litzateke berriz Guda Zibilean Altza inguruko ibilbidea antolatzea? Apirilean eta Maiatzan ezin joan izan nuen eta pena handia ...»
  • Miren Koruko González
    (2019, Abuztuak 14)
    «Erakusketaren erdia ikusi det. Falta dudana , laister ikusteko asmoa det. Donostiar guziok ikusi behar genuke erakusketa da. Zer pensa ...»

etiketak


Sarean