Altzako hautesle-errolda, 1894. urtekoa

2011, Urtarrilak 16

Iñigo Landa

Tokiko Bilduman badago dokumentu bat XIX. mende amaierako gizarte altzatarraren erretratu bat egiteko oso baliagarria. Gipuzkoako Hautesle-Errolda da, 1894 urtekoa. Altzako udalerria bi barrutiz osaturik agertzen zaigu, Kontzeju eta Antxo. Antxoko barrutiak Herrera, Oleta, Buenavista, Eskalantegi eta Molinao hartzen zituen bere baitan, gainontzeko auzoak Kontzeju barrutiaren barruan geratuz.

Errolda honek bere mugak ditu: 25 urtetik gorako gizonezkoak soilik izan zitezkeen hautesle eta, beraz, emakumezko guztiak kanpoan geratzen dira. Hala ere, oso interesgarria da eskaintzen duen informazioa: izen-abizenak, adina, bizitokia, ogibidea, hautagaia izan daitekeen edo ez, eta, azkenik, irakurtzen eta idazten badakien.

Denetara 466 hautesle dira, 291 Kontzejun eta 175 Antxon, eta 42 urteko batez besteko adina.

Gaur egun hautesleen bizitokia kalearen bitartez adierazten bada ere, garai horretan etxearen izenez egiten zen eta, horri esker, Altzako etxeen zerrenda osatu dezakegu eta etxe bakoitzean zenbat hautesle bizi ziren jakin erebai.

Irakurtzen eta idazten zekitenen kopurua, bestalde, oso ezberdina da barrutik batetik bestera. Kontzejun %75 analfabetoa zen bitartean, Antxon ehuneko hori erdira jaisten da, %39, Altzaren batezbestekoa %61 izanik.

Ogibideen datuak oso adierazgarriak dira: zerrendatutako hautesleen erdia nekazariak dira, 232 zehazki, eta jarraian jornalariak datoz, 91 lagun; enplegatuak 27, jabeak 25, harginak 16, zerbitzariak 9, merkatariak 8, errementariak eta upelagileak 5 bana, 2 lagun aguazil, bidezain, harakin, zamaketari, maisu, sendagile, eta tabernari gisa; azkenik, ordezkari bana lanbide hauetan: abokatua, igeltsero, espartingile, langileburu, apaiz, postari, apaiz-lagunkide, gurtzain, kontratista, artekari, gordailuzain, trenbide-zain, ferratzaile, ingeniari, itsasgizon, mikelete, notario, sakristau, idazkari, bikario, zapatari.

Dokumentu hau XIX. mende amaieran oso bizkor aldatzen ari den gizarte baten erretratu bikaina da eta bertan gaur egun ezagutzen dugun Altza hiritarra garai hartan dagoeneko nabarmentzen ikusten dugu.

Etiketak: ,

Iruzkina idatzi

Estibaus

Atalak

Abuztua 2019
A A A O O L I
« uzt    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

RSS

Azken iruzkinak

  • Miren Koruko González
    (2019, Abuztuak 14)
    «Posible izango litzateke berriz Guda Zibilean Altza inguruko ibilbidea antolatzea? Apirilean eta Maiatzan ezin joan izan nuen eta pena handia ...»
  • Miren Koruko González
    (2019, Abuztuak 14)
    «Erakusketaren erdia ikusi det. Falta dudana , laister ikusteko asmoa det. Donostiar guziok ikusi behar genuke erakusketa da. Zer pensa ...»
  • Miren Koruko González
    (2019, Abuztuak 14)
    «Enbasorik egiten ez ba du, ni ere, erabilpen beharrezko bat ematearen alde nago. Ezin degu gure iragana ezabatu. »
  • Estibaus
    (2019, Abuztuak 6)
    «Hola Fernando. Poco más te podemos decir aparte de lo que ya está escrito aquí. Nosotros sólo te podríamos ampliar ...»
  • Carlos Fernando Berra Orendain
    (2019, Abuztuak 5)
    «Hola soy fernando Berra nieto de Carlos Fernando Berra Se poco de mi abuelo Solo se que era italiano Mi abuelo y ...»

etiketak


Sarean