Oroitu eta aldarrikatu

2013, Martxoak 8

libertarias2Martxoak 8 oroitzapenerako eta aldarrikapenerako eguna da. Eskuratu berri dugun dokumentu batek Gerra Zibileko emakume batzuk oroitzen eta gogora ekartzen lagunduko digu, zeinek inolako protagonismoa bilatu gabe muturreko erabaki bat hartu zuten armak eskutan frontearen lehen lerrora joateko. Aipatutako dokumentua izen zerrenda bat da, miliziano anarkisten zerrenda bat: “RELACION DE GRUPOS LLEGADOS DEL FRENTE DEL SEGUNDO TORREON AL CUARTEL DE ESTAS MILICIAS DE LA C.N.T.” izenburua dauka. Anarkistek Altzan zuten presentziaren gainean datuak eskaintzen dizkigun lehen dokumentua da eta, aldi berean, faxismoaren altxamenduari aurre egiteko armak hartu zituzten lehen emakumeen izen-abizenak eskaintzen dizkigu. Honatx emakume haien izenak: María Ganuza, Juanita Santamarina, Ascensión Olmedo, Pilar Martínez eta Manuela Arozamena.

Dokumentuak ez du datarik, baina aipatzen duen “Segundo Torreón” hori Jaizkibelen Irun erori ondoren eratu zen defentsa-lerroari baldin badagokio, zerrenda Donostia irailaren 13an erori aurreko egunetan egina izango da. Zerrendan datu hauek jasotzen dira: izen-abizena, jaiotze-data, egoera, jatorria, bizitokia, armadan aritua bada, eta zein alderditara afiliatua dagoen.

Denera 285 miliziano dira, horietako 273 CNTra afiliatuak. Haien artean soilik 12 emakumeak dira, haietako 4 Herreran dute bizitokia eta beste bat Pasaian bizi bada ere jatorriz altzatarra da. Gainontzeko emakumeak, miliziano gehienak bezalaxe Trintxerpekoak dira, anarkismoaren gune nagusietako bat Errepublika garaian. Bost emakumeen artean, Manuela Arozamena zaharrena da, 29 urte, eta ezkonduta dagoen bakarra da. Beste lauak ezkongabeak dira eta gazteagoak: María Ganuza 24 urte, Juanita Santamarina 16, Ascensión Olmedo 20, eta Pilar Martínez 18.

Emakume hauek zuten jarreraren ideia bat izateko irakurri dezakegu “Frente Popular” egunkarian 1936ko abuztuaren 10ean jasotako kronika, “Una mujer lucha por la Libertad y la Justicia en la avanzadilla de la Peña de Aya” izenburukoa. Kronikan elkarrizketa bat egiten diote Maximina Santamaría neska gazteari, 17 urteko trintxerpetarra, frontearen lehen lerroan aritutako tiratzailea. Harengandik ez oso urrun Casilda Hernáez Vargas ere arituko zen, Egiako emakume libertarioa eta iraultzailea. Luis Jimenez de Aberasturi historialariak liburu bat eskaini dio emakume honi, “Casilda Miliciana - Historia de un sentimiento”, Txertoak iaz berrargitaratu duena.

Emakumeen presentzia borroken lehen lerroan Gerra Zibilaren hasierako momentutan egiazta daiteke, anarkisten milizietan batez ere, baina gerra aurrera joan ahala, emakumeen parte hartzea osasun eta laguntza eginkizunetara mugatu zuten agintariek.

Emakume talde hauen presentzia zinez txikia da, baina ez horregatik hutsala, inondik ere. Emakume hauek, gizarte kontserbadore horren aurrean, adore eta erabakitasun tinkoa erakutsi zuten berdintasunaren eta askatasunaren alde. Haien oroitzapena eta aldarrikapena baliagarriak dira oraindik gaur egun genero alorrean dirauten desberdintasunak gainditzeko.

4 iruzkin

  1. joan mari irigoien

    Goresgarria, zinez, zuen lana!

    Segi bide horretatik!

    Eskerrik asko:

    jmi

  2. Segundo Garín Casares

    Benetan, lan bikaina. Emakumeen egunean hau argitaratzea, bikoizten du bere balioa. Egia azaltzen den heinean, hainbat jarrera aldatu beharrean aurkituko gara guztiok.
    Eutsi! eta aurrera.
    Segundo.

  3. Mertxe

    Lan bikaina, bai, eskertzekoa. Segi horrela.

  4. Leo

    Es conocido que un sindicato local de Pasaia llamado “frente marino” se declaró en huelga y organizó un desfile (lo que hoy es una manifestación) a Donosti.
    El acto se declaró ilegal pero recibió la solidaridad activa de la CNT. El día de la marcha los marineros se vieron reforzados por los anarcosindicalistas. A la altura de lo que hoy es Bidebieta la guardia civil cortó el paso fusil en mano. Los cenetistas consiguieron convencer a los militares para que no dispararan y ademas dejaran pasar el desfile utilizando solamente la oratoria.
    En menos de un mes la asamblea del sindicato “frente Marino” decidió integrarse en la CNT. Es por esto que la confederación tenia en el tiempo de la guerra una fuerte presencia en Trintxerpe.

Iruzkina idatzi

Estibaus

Atalak

Abuztua 2020
A A A O O L I
« uzt    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

RSS

Azken iruzkinak

  • Estibaus » Tren bat Intxaurrondo zeharkatuz, 1915 aldera
    (2020, Abuztuak 3)
    «[...] Mons likore fabrika ikusten da, eta eskuinaldean, landetxe dotoreen artean, Algarbe baserria. Polenteninoseko kondearen beste argazkiak bezala, hau ere ...»
  • Estibaus » Tren bat Intxaurrondo zeharkatuz, 1915 aldera
    (2020, Abuztuak 2)
    «[...] erakusten digu, Irunerako norabidean. Trenaren bidearekiko paralelo, tranbiarena dago. Ezkerrean, Mons likore fabrika ikusten da, eta eskuinaldean, landetxe dotoreen ...»
  • José Luis
    (2020, Ekainak 30)
    «Estupenda presentación del libro Altza durante la guerra civil española. Ahora a leer el libro. Enhorabuena !!! Gracias. »
  • Zapi
    (2020, Ekainak 23)
    «Auzi honekin falta den bakarra (eta garrantzitsuena) altzatarron iritzia da, ez Donostiak ez Pasaiak errespetatzen duena... Badira 80 urte Franco ...»
  • Estibaus » Pasaiarekiko muga gatazkari amaiera
    (2020, Ekainak 22)
    «[...] joko zuela ohartaraziz. Orduan, hemen, Estibausen, erabaki hori salatu egin genuen (”Mugekin bueltaka, manipulazioaren eta inposaketaren bidean“). Sei urte ...»

etiketak


Sarean