Altza industria eta merkataritza urtekarietan (1879-1911)

2015, Ekainak 17

1905-anuario-riera-1787Duela gutxi, Espainiako Biblioteka Nazionalean eskuragarri dauden industria eta merkataritza urtekariak gehitu ditugu Tokiko Bildumaren datu-basean. Urtekari-saila 1879-1911 urte bitartekoa da eta urte batzuena falta badira ere -1889tik 1894ra, eta 1908. urtekoa-, bildutako sortak aukera paregabea eskainiko digu Altzan garai hartan bizitzen ari zen eraldaketara hurbiltzeko, inguruko herrietan gertatzen ari zen antzean.

Denbora tarte hartan, Altzaren biztanleria nabarmen handitu ze, 1879. urtean 1.230 biztanle edukitzetik 1905. urtean 2.103 biztanle edukitzera pasa zen, 873 biztanle gehiago, alegia. 1935. urtean 4.050 izango dira.

Urtekarietan agertzen diren zerrendetan lanbidea eta jarduera hori egiten duen pertsonaren izen-abizena agertzen da, eta eskaintzen digun informazio horretatik atzeman daiteke merkataritza-industria jarduerak Altzan edukitzen ari ziren sustapena, ordura arte baserria nagusia zen eremuan. Bi momentu azpimarratuko genituzke. Lehenengoa 1894. urtearen inguruan koka dezakegu. Urte hartan, hautesleen erroldak erakusten digunez, altzatarren erdia agertzen da “nekazari” gisa eta beste erdiak bigarren eta hirugarren sektoretan lan egiten du. Lehenengo tarte horretan lanbide gutxi agertzen dira urtekarietan: errementari, mediku, errotari (irina), gurdigile eta ardandegi. Hortik aurrera, ordea, zerrenda luzatuko da: maisu, abokatu, igeltsero, harakin, zurgin, dendari, erlijio-komunitate, notario eta tabernari.  Urteak pasa ahala jardueren zerrendak handitzen jarraituko du: kafetegi, janari-denda, itsaso-artekari, perratzaile, eskuila-lantegi, ardoak eta sagardoak, oihalgintza, eta itsasoaz haraindiko produktu denda.

1904. urtetik aurrera bultzada handiagoa izango da: kafegile, hargin, drogeria, ontzi zilindrikoen lantegi, likore lantegi, industrialari, jostun, tabernari, upelgile, albaitari, argindarra lantegi, botikari, burdindegi, txikoria lantegi, upa-ohol lantegi, upelgile, posta eta telegrafo, olio biltegi, ikaztegi, arotzeria metaliko, ikastetxe partikularrak, ardo biltegi.

Industria eta merkataritza jardueren gehitze hau komunikabideen ondoan gertatuko da, errepide nagusiaren eta trenbidearen ondoan, Molinaotik Intxaurrondoraino, Buenavista eta Herrera tartean, baita Sarruetan ere.

Etiketak: ,

Iruzkina idatzi

Estibaus

Atalak

Urria 2019
A A A O O L I
« ira    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

RSS

Azken iruzkinak

  • Iñaki Ezama
    (2019, Urriak 7)
    «Bueno. Milaesker por hacer un descargo de lo q habéis hecho en líneas generales porque uno ya pensaba q no ...»
  • Miren Koruko González
    (2019, Abuztuak 31)
    «Eskerrikasko egindako lan guztiagatik, Arantza. Harzazu ondo merezia duzun atsedena. »
  • José Ignacio Gamboa
    (2019, Abuztuak 27)
    «Acabo de conocer vuestro blog, realmente me ha impresionado y me gustaría ponerme en contacto con vosotros si es posible, ...»
  • joan mari irigoien
    (2019, Abuztuak 25)
    «Altzako herri-mugimenduen eragile, langile porrokatu, euskararen maitale, Bakea eta Ohorea zuri, Arantza! jmi »
  • Miren Koruko González
    (2019, Abuztuak 14)
    «Posible izango litzateke berriz Guda Zibilean Altza inguruko ibilbidea antolatzea? Apirilean eta Maiatzan ezin joan izan nuen eta pena handia ...»

etiketak


Sarean