Altza industria eta merkataritza urtekarietan (1879-1911)

2015, Ekainak 17

1905-anuario-riera-1787Duela gutxi, Espainiako Biblioteka Nazionalean eskuragarri dauden industria eta merkataritza urtekariak gehitu ditugu Tokiko Bildumaren datu-basean. Urtekari-saila 1879-1911 urte bitartekoa da eta urte batzuena falta badira ere -1889tik 1894ra, eta 1908. urtekoa-, bildutako sortak aukera paregabea eskainiko digu Altzan garai hartan bizitzen ari zen eraldaketara hurbiltzeko, inguruko herrietan gertatzen ari zen antzean.

Denbora tarte hartan, Altzaren biztanleria nabarmen handitu ze, 1879. urtean 1.230 biztanle edukitzetik 1905. urtean 2.103 biztanle edukitzera pasa zen, 873 biztanle gehiago, alegia. 1935. urtean 4.050 izango dira.

Urtekarietan agertzen diren zerrendetan lanbidea eta jarduera hori egiten duen pertsonaren izen-abizena agertzen da, eta eskaintzen digun informazio horretatik atzeman daiteke merkataritza-industria jarduerak Altzan edukitzen ari ziren sustapena, ordura arte baserria nagusia zen eremuan. Bi momentu azpimarratuko genituzke. Lehenengoa 1894. urtearen inguruan koka dezakegu. Urte hartan, hautesleen erroldak erakusten digunez, altzatarren erdia agertzen da “nekazari” gisa eta beste erdiak bigarren eta hirugarren sektoretan lan egiten du. Lehenengo tarte horretan lanbide gutxi agertzen dira urtekarietan: errementari, mediku, errotari (irina), gurdigile eta ardandegi. Hortik aurrera, ordea, zerrenda luzatuko da: maisu, abokatu, igeltsero, harakin, zurgin, dendari, erlijio-komunitate, notario eta tabernari.  Urteak pasa ahala jardueren zerrendak handitzen jarraituko du: kafetegi, janari-denda, itsaso-artekari, perratzaile, eskuila-lantegi, ardoak eta sagardoak, oihalgintza, eta itsasoaz haraindiko produktu denda.

1904. urtetik aurrera bultzada handiagoa izango da: kafegile, hargin, drogeria, ontzi zilindrikoen lantegi, likore lantegi, industrialari, jostun, tabernari, upelgile, albaitari, argindarra lantegi, botikari, burdindegi, txikoria lantegi, upa-ohol lantegi, upelgile, posta eta telegrafo, olio biltegi, ikaztegi, arotzeria metaliko, ikastetxe partikularrak, ardo biltegi.

Industria eta merkataritza jardueren gehitze hau komunikabideen ondoan gertatuko da, errepide nagusiaren eta trenbidearen ondoan, Molinaotik Intxaurrondoraino, Buenavista eta Herrera tartean, baita Sarruetan ere.

Etiketak: ,

Iruzkina idatzi

Estibaus

Atalak

Azaroa 2021
A A A O O L I
« urr    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

RSS

Azken iruzkinak

  • joan mari irigoien
    (2021, Azaroak 20)
    «Aizue: Pozgarria da ikustea nola zuek bezalako jendea arduratzen den gai hauetaz, zeintzuk herritarren nolabaiteko egunerokotasunarekin lotuta dauden. ZORIONAK, eta EUTSI GOIARI! jmi »
  • Estitxu Cantera
    (2021, Azaroak 12)
    «Kaixo; Javierren alaba bezela eta nire ama eta ahizparen izenean ere, eskerrîak eman nahi nizkizuen maitasunez beteriko hitz hauengatik. Gu samiñarekin ...»
  • Maite Lopetegi
    (2021, Azaroak 9)
    «Seko harrituta geratu naiz. Ez esperoan erabat. Bilduma Casaresen zegoen garaietan ezagutzeko aukera izan nuen. Oso pertsona atsegin eta adeitsua. ...»
  • Javi Castro
    (2021, Azaroak 9)
    «Nos deja un recuerdo imborrable. Goian bego. »
  • Estibaus
    (2021, Azaroak 8)
    «Sur www.altza.info, il a deux articles de presse liés à l'auto-cross. Dans l'un d'eux, il y a une photo de ...»

etiketak


Sarean