Guardaplata-Platako itsasargia: datuak eta erreferentziak

2015, Urriak 20
Ibilbidea

Ibilbidea (wikiloc)

Datorren larunbatean Platako itsasargia bisitatzera joango gara eta hara joatea pentsatu genuen momentuan bertan Guardaplata eta bere jatorrizko izena, Pordeplat etorri zitzaigun burura ibilaldiaren abiapuntu gisa, bien deituren artean dagoen itxurazko antzagatik.

Itsasargia 1855. urtean eraiki zutenean Plata izena zergatik jarri zioten zehazki ez dakigu, baina seguruenik izena marinelei zor diegu. Izan ere, itsasoko jendeak horrela deitzen die eta kostaldeko horma handi eta zapalei, Pasaiako portuaren bokalean dauden eta itsasargia eraiki zuten bezalakoei.

Guardaplata, ordea, Bidebietako baserri baten izena da, jatorriz Pordeplat bezala ezaguna. Horrela zuen izena Erdi Aro amaieran agertzen denetik XIX. mende erdialdera arte, Guardaplata aldaera hartuko duenean. Baserri garrantzitsua izan zen inguru honetan, XVIII. mendean otoitz-lekua izan baitzuen eta baita errota bat Moneda baserriaren aldetik portura zihoan errekaren behealdean. Pordeplaten lehen aipamena 1456. urtekoa da eta Pasaiako badiaren inguruan dagoen Uliako mendialdea izendatzeko erabili zen. Bere izenak “portua” adierazten du eta zalantzarik gabe La Herrerako ontziralekuaz ari da, Gaiztarroren parean zegoen eta Erdi Arotik XIX. mendearen azken zatian badiaren alde hau lehorreratu zen arte erabili zena. “La Plata” hau, hortaz, Erdi Aroan ditu sustraiak eta Altzan eta Pasaiako badian aurkitzen ditugun garai hartako gaskoi jatorrizko beste izan askorekin erlazionaturik dago, eta bereziki ontziralekuen izenekin, hala nola Port de Laborda (Bordalaborda, Donibane) eta Port de Lazon (Lezo). Ezberdintasun batekin, ordea. Bi horiek leinuen abizena -Laborda eta Lezo-daramaten bitartean, “plata” portuko inguru honen deskribatzailea litzateke. Denbora batean zingiratsu eta gero larrez estalirik dagoen lekuari horrela esaten zaie zenbaitetan gaskoiz.

Platako itsasargia portuan modu seguru batez sartzeko itsasargi eta balizaje sistema baten elementua da, apartekoa, dudarik gabe, bere kokapenagatik batez ere, itsasoa portuarekin eta giza jarduerarekin harremanetan jartzen baititu zuzen-zuzenean.  Gomistegiko biribilgunean kokaturiko Ricardo Ugarteren “Portu batetarako aingura” eskulturak harreman horretaz hitz egiten digu eta baita gogora ekarri ere leku honetan bertan zegoen José Antonio Lasa S.A. enpresa, itsasoko industria eta arrantzari estuki loturik egon zena.

Jarraian aurkituko dituzue ibilaldi honentzako bildutako datu eta erreferentzia bibliografikoak, bidean lagungarriak izango direlakoan, baita Pdf formatuan ere.

azala-guardaplata-platako-itsasargia-2015

Pdf

IBILALDIA: GUARDAPLATA - PLATAKO ITSASARGIA  (2015-10-24)

-ERREFERENTZIAK-

Ibilbidearen ezaugarriak:wikiloc.com

PORDEPLAT-GUARDAPLATA

PLATAKO ITSASARGIA

Itsasargiari buruzko dokumentu gehiago www.altza.info helbidean: Platako itsasargia.

Etiketak: , ,

Iruzkina idatzi

Estibaus

Atalak

Abuztua 2020
A A A O O L I
« uzt    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

RSS

Azken iruzkinak

  • Estibaus » Tren bat Intxaurrondo zeharkatuz, 1915 aldera
    (2020, Abuztuak 3)
    «[...] Mons likore fabrika ikusten da, eta eskuinaldean, landetxe dotoreen artean, Algarbe baserria. Polenteninoseko kondearen beste argazkiak bezala, hau ere ...»
  • Estibaus » Tren bat Intxaurrondo zeharkatuz, 1915 aldera
    (2020, Abuztuak 2)
    «[...] erakusten digu, Irunerako norabidean. Trenaren bidearekiko paralelo, tranbiarena dago. Ezkerrean, Mons likore fabrika ikusten da, eta eskuinaldean, landetxe dotoreen ...»
  • José Luis
    (2020, Ekainak 30)
    «Estupenda presentación del libro Altza durante la guerra civil española. Ahora a leer el libro. Enhorabuena !!! Gracias. »
  • Zapi
    (2020, Ekainak 23)
    «Auzi honekin falta den bakarra (eta garrantzitsuena) altzatarron iritzia da, ez Donostiak ez Pasaiak errespetatzen duena... Badira 80 urte Franco ...»
  • Estibaus » Pasaiarekiko muga gatazkari amaiera
    (2020, Ekainak 22)
    «[...] joko zuela ohartaraziz. Orduan, hemen, Estibausen, erabaki hori salatu egin genuen (”Mugekin bueltaka, manipulazioaren eta inposaketaren bidean“). Sei urte ...»

etiketak


Sarean