«aiuntados en el campo
de Estibaus segun que lo havemos de uso de costumbre de nos juntar...» (Altza, 1390)

Pili Lázaro

Karnaba Molinaon. Antonio Valencia

Aurreko urtean enarei buruz idatzi nuen, urtero Altzara etortzen zirela eta nola bere betiko kabiak aurkitzen zituzten mila eta mila kilometro egin ondoren. Oraindik ez dira etorri, desbideratu ote dira? Zorionez, ez dira alde honetara etortzen diren txori bakarrak. Lehengo larunbatean Mikel Olano basozainaren eskutik ikusi eta entzun genuen hainbeste txori espezie ezberdin ezin genuela sinistu.

Taldean bildu ginenean Altzakoa ez zen batek komentatu zuen: “Hemen Altzan, hainbeste etxeekin, non daude txoriak? Zuhaitzak ez badaude, non egon daitezke txoriak?” Eta bai sorpresa! Arriberrin bertan entzun genituen lehenengo kantuak, eta pixka bat aurrerago  Mikelek gutxi gora behera hamar txori desberdinak identifikatu zituen aldi berean kantari: txepetxak, xoxoak, txantxangorriak, buztangorriak, kazkabeltzak, errekatxindorrak, karnabak, txirriskilak, txorrua… Batzuk kabia egiten ari ziren, beste batzuk zuhaitz batetik bestera elkarri erantzuten. Oso harrigarria! Bost minuturo berriro gelditu ginen. Molinaoko jeitsieran buztanzuri bat ikusi genuen, emigratzen ari zena eta geldiune bat egiten gure lurretan. Molinao errekaren ondoan garrapoa ikusi genuen enborretik gora eta behera. Horrela bide osoan, bueltatu behar izan genuen arte.

Oraindik txoriak gure inguruan bizi dira, gure bizimodura egokitu dira eta oso urrutira joan gabe, kotxea alde batean utzita, paseo bat emanez, begiak eta belarriak prest, oso experientzia zoragarria eta lasaiak bizi ditzakegu.

Donostia Kulturak eta Altzako Historia Mintegiak egitarau oparoa osatu dugu apirilak 11tik 20ra bitartera naturari begirada bat eskaintzeko. Esteka honetan eskura dezakezue Natur Astearen egitaraua.

Antolatutako lehenengo jarduera AltzaNatura deituriko hitzaldia da, Herrerako EPAn apirilaren 11n, ostegunean 17.30ean ospatuko dena. Marko Sierraren eskutik, Altzako geologia, iraganeko paisaia nolakoa zen, gaur egungo habitat ezberdinak eta gurekin batera bizi diren landare eta animaliak ezagutzeko aukera egongo da. Hitzaldiaren ondoren, bisita gidatua egingo zaio Herrerako EPAn (Auzotegi) apirilaren 8tik ikusgai egongo den AltzaNatura erakusketara. Bertan, iaz elaboratu genituen panel informatiboak egongo dira ikusgai, Altzako ingurune naturalaren eta Molinaoko naturgune interesgarriaren interpretazioa eskaintzen dutena.

Larunbatean apirilak 13, mendiko botak jantzi eta gurekin batera Molinao errekatik zehar ibilaldia egitea proposatzen dizuegu. Casares Kultur etxetik 9.30ean abiatuko gara eta oraingoan ibaiertzeko ekosistema ezagutzeaz gainera, erreka garbituko dugu kutsatzen duten zaborrak jasoz. Urgardeneko kideak ere parte hartuko dute ekintza honetan eta Gipuzkoako ibaiak garbitzen duten esperientzia gurekin partekatzeko aukera izango dugu.

Errekaren garbiketa ostean, Molinao parkeko aisialdi gunean hamaiketakoa egin eta 27 haltza landatzeko asmoa dugu.

Pasa den abenduan gogoratuko duzuenez gero txango bat antolatu genuen Molinao bailararen alderdi naturalistikoak ezagutzeko eta hartarako orri bat ibilbidearekin eta hamabi panel azalpenekin prestatu genituen. Honez gero, bai ibilbidearen orria (”Ibilaldi naturalistikoa“) baita panelak ere (”Erakusketa“) AltzaNatura blogean dauzkazue kontsultagarri eta zuen ordenagailura jaisteko moduan. Une honetan leku eta data bat bilatzen ari gara panelekin erakusketa bat egiteko eta prest dagoenean jakinaraziko dizuegu.

25.urteurrena ospatzeko ekitaldien antolaketan Luciak bere jaioterria ezagutzeko gonbidapena luzatu zigun. AHMko bazkidea da Lucia eta Hautsa Kenduz IX. liburuan eta Lekukoak proiektuan, idatziz eta bideo grabaketan jasoak ditugu Altzara etorri aurretik eta ondorengo bere bizipen eta oroimenak. Datorren ekainak 18, larunbata, berarekin batera pasatu nahi dugu eguna eta bere eskutik Burgoseko herria ezagutu. Bere gomendioak jarraitu ditugu eguna antolatzeko: Gaztelura igoko gara lehenik, Bureba eskualdearen balkoia izendatzen den muinora. Herrian zehar ibilaldia burutu aurretik,  Museo de La Radio y Espacio Medioambiental zentroa bisitatuko dugu. Azken honetan, Poza de la Salen jaiotako, Felix Rodríguez de la Fuente naturalistaren haurtzaro eta gaztaroari buruzko erakusketa ikusiz. Gatzagen Interpretazio Zentrora joango gara, herri honen nortasuna eta historian funtsezko izan den gatzaren ustiapenaren berri izateko. Oña herrian bazkalduko dugu eta Altzara itzuli aurretik San Salvador Eliza bisitatuko dugu.

  (gehiago…)  »  

Ángel Calvo

+55 ALTZATIK ABIATUTAKO IBILBIDEAK izen berriarekin heldu diogu Casares Kultur Etxeak eta Altzako Historia Mintegiak elkarrekin antolatutako 2011. urteko txango egitarauari.

Denboraldi honetan museoak, erakusketak, ibilbide etnobotaniko bat eta sei txango prestatu ditugu, Altzan eta inguruetan aldaketa handiak ezagutzen ari diren lekuetara gerturatzeko asmoz.

  (gehiago…)  »  

Ángel Calvo

El pasado verano falleció Norberto Chiapuso, vecino del barrio de Loyola que tuvo una buena relación con AHM.

Fue restaurador en el Museo de San Telmo y sus aficiones estuvieron muy ligadas a su profesión. Coleccionaba  de todo, monedas y billetes, sellos, postales, fotografías, etc.;  colaboraba con diversas asociaciones como la Belenista, con la Parroquia de su barrio, con Tele Donosti,….  Y con todo el que se lo pedía su disposición era excelente.

Persona afable y siempre dispuesta a compartir sus conocimientos, a nosotros  es decir a AHM entre otras cosas nos cedió en varios tomos el Inventario Documental del Marquesado de San Millán, “San Milián” como él lo llamaba, y además toda las información que disponía sobre dicha familia que entre otras muchas propiedades que poseyó durante varios siglos, se encontraba la Ermita de Uba y algunos caseríos de nuestro entorno.   (gehiago…)  »  

Ángel Calvo

Como ya sabéis, dentro de las actividades para +55 en la presente temporada 2010, A.H.M. en colaboración con la Casa de Cultura Casares hemos preparado una serie de paseos y visitas a museos cuya finalidad es acercarnos a algunos rincones de Altza y lugares cercanos a ella, además de conocer centros de interpretación para aprender sobre nuestro entorno. Son excursiones sencillas de poco más de dos horas de caminar sin complicaciones.   (gehiago…)  »  

AHM

Aurten ere, “Altza ezagutuz” egitasmoarekin ibilaldiak egiteko aukera izango dugu. Angel Calvo izango da, aurrekoetan bezala, ibilaldiak prestatu eta gidatuko dituena, Donostia Kultura eta AHM-ren laguntzaz.

Apirilaren 29an lehen txangoa egin zen. Garberatik abiatuz, San Markoko zabortegiaren inguruan buelta bat eman zen.

Maiatzerako beste bi txango daude prestaturik:

• Maiatzaren 13an Donostiako Untzi Museora (Herrerako bus geltokia, 10:00etan)
• Eta 27an, Ametzagainako parkera (Garberako bus geltokia, 10:00etan)

Ongi ibili.